Dersim, Gileki (Dimilik) der (kapı), sim(gümüş), Zazacada, Dersimce ise deyr-sim sözcüklerinden oluşan bir isim tamlamasıdır.

Türkçeye gümüş kapı olarak çevirebiliriz. MÖ 4.yüzyıldan önce Yunan tarihçi ve coğrafyacılarının Dersim yöresine ;DARANİS; adını verdikleri ve Anadoluya ilişkin en eski adların başında Dariainini geldiği belirtilmektedir.
Tarihçi Ptolemy;nin Dersimi ;Daranalis olarak kaydedilmesi mö 519 yılında Pers Kralı Dara;nın (Darius) Kral olmasından itibaren başlamaktadır. Munzur Dağlarını içine alan geniş bir alanı kapsayan ;Daranalis; adının yüzyıllarca kullanıldığı bilinmektedır.Günümüzde Erzincan;a bağlı Tercan ilçesini kapsayan alana ;Deryene (Derksen) adınını verildiği Strabonun ;Coğrafya; adlarının verildiğine başka kaynaklarda da rastlanmaktadır.


Dersim adının kökeni, Hazar denizinin güneyindeki Deylem bölgesinde yaşantılarını sürdüren Deylemlilere kadar uzanmaktadır.Deylemliler (Gilanikliler-Gilanlılar) Pers öncesi halklarından olup 4. yüzyılda Deylemista adıyla alınan yurtlarını, sürekli olarak Arap, Fars, Türk ordularına karşı korurlar.

Deylemlilerin yurtlarını koruma çabası 1256 yılında Moğol işgaline kadar sürer. Moğollardan kaçarak batıya göç eden bir kısım Deylemlierin bugünkü Dersime yerleştikleri sanılmaktadır.



İşte yurtlarını terkedip, Anadolu;ya doğru göç eden Deylem aşiretlerinin bu bölgede yerleşmesiyle bölgeye kendi adlarını egemen kıldıkları sanılır. Yunan tarihçi ve coğrafyacılarının Dersim bölgesine Daranis; adını verdikleri gibi Dara;nın ;Bisütün Kitabelerin de bu havaliyi tanımlayan;Zuzu& tabirin de Dersim yöresinde konuşulan ;Zaza; sözcüğünden geldiği muhtemeldir.
Cumhuriyet döneminden önce 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı İmparatorluğu’nun resmi yazışmalarında yoğun olarak ;Dersim; adı sıkça kullanılmıştır.



1847 yılında Dersim Sancağı’nın Erzurum eyaletine verilmesinden sonra 1859 yılında yapılan bir değişiklik de Harput eyaletine bağlanır. İşte bu tarihten itibaren Dersim ve çevresi haritalarda gösterilmeye başlanmıştır.


Copyright © .::Dersim, Munzur, Kirmanc, Zaza, Alevi,...BiZ DerSimLiLeRin SeSiYiz::. Tüm hakları saklıdır